اعداد

Имя Числительное

تو این بخش میخواییم قواعد اعداد در زبان روسی رو بهتون یاد بدیم. تمام مباحث دستور زبان روسی برای مکالمه از اهمیت زیاد برخوردارن و اعداد نیز از این قاعده مستثنا نیستن. بنابراین تمام قواعد و‌استثناهای مربوط به بحث اعداد در زبان روسی رو اینجا با هم یاد میگیریم.

اعداد در زبان روسی به سه دسته اعداد اصلی، اعداد ترتیبی و اعداد جمع، تقسیم میشن.

عدد اصلی یعنی ۴،۳،۲،۱،…

عدد ترتیبی یعنی اول، دوم، سوم، …

عدد جمع که در زبان فارسی نداریم یعنی دو نفر، سه نفر، پنج نفر،…

اعداد اصلی به سوال ?Сколько به معنی چند؟ یا چندتا؟ جواب میدن.

اعدد اصلی رو با هم مرور میکنیم.

صرف اعداد در زبان روسی

یاد گرفتیم که پادژها و صرف کلمات در پادژها پایه اصلی مکالمه در زبان روسی هستن و اعداد نیز از قاعده صرف در پادژها مستثنا نیستن و با توجه به جایگاه و نقششون در جمله به پادژ مورد نظر هدایت میشن و صرف میشن.

۱) صرف عدد Один

عدد один در زبان روسی مثل صفت دارای هر سه جنس مذکر و مونث و خنثاست. یعنی از لحاظ جنس و شمار با اسم بعدش مطابقت داره.

یک مجله                     Один  журнал

یک کتاب                        Одна  книга

یک نامه                        Одно  письмо

یک قیچی                       Одни  ножницы

بریم سراغ صرف عدد один  در زبان روسی در پادژهای مختلف.

نکته: عدد دو Два، با اسم های مذکر و خنثا همخوانی داره و تغییر نمیکنه.

دو مجله                             Два  журнала

دو پنجره                                    Два  окна

ولی این عدد در ترکیب با اسم مونث به Две تبدیل میشه.

دو کتاب                                   Две книги

این قاعده فقط برای عدد یک با همه جنسهای کلمه و‌ عدد دو فقط برای مونث صدق میکنه و بقیه اعداد از لحاظ جنس اسم بعدشون هیچ تغییری نمیکنن.

سه تخم مرغ                             Три  яйца

پنج کتاب                                Пят  книг

   چهار مجله                     Четыре  журнала

۲) صرف اعداد Два ، Три و Четыре

بعد از این اعداد اسم در حالت اضافه یا Р.п مفرد بیان میشه.

۳) صرف اعداد پنج Пять تا ده Десять

اعداد پنج تا ده و اعداد بیست Двадцать و سی Тридцать  به دلیل داشتن ь در آخر واژه مثل کلمه Тетрадь صرف میشن.

۴) اعداد چهل  Сорок، نود Девяносто  و صد Сто تو همه پادژها а میگیرن بجز پادژ مفعول بی واسطه یا В.п که دقیقا مثل پادژ فاعلی یا И.п صرف میشن.

۵) صرف اعداد یازده Одиннадцать  تا نوزده Девятнадцать

۶) صرف اعداد مرکب مختوم به Десят

این اعداد شامل عدد پنجاه Пятьдесят  تا هشتاد Восемьдесят  هستن و در واقع از دو بخش تشکیل شدن و برای صرف اونها باید هر دو بخش رو صرف کنیم. با اینکه فقط در بخش اول این اعداد ь وجود داره اما هر دو بخش مثل واژه مونث Тетрадь  صرف میشن.

۷) صرف اعداد دویست Двести   تا نهصد Девятьсот

این اعداد هم جز اعداد مرکب دو بخشی به حساب میان و برای صرف اونها باید هر دو بخش رو صرف کنیم.

۸) صرف اعداد هزار Тысяча، میلیون Миллион و میلیارد Миллиард

یادتون باشه  برای صرف اعداد ترکیبی در زبان روسی  همه اون اعداد تو پادژهای مختلف صرف میشن.

همسانی اعداد با اسامی

معمولا اعداد بیشتر با اسامی به کار میرن. بنابراین باید بدونیم که اعداد چه اتفاقی برای اسم بعدشون رقم میزنن!

بعد از عدد یک در هر سه جنس مذکر، مونث و خنثا، اسم همیشه در حالت فاعلی  یا И.п بکار میره.

Один  человек

Одна  комната

Одно  окно

بعد از اعداد دو، سه و چهار اسامی در حالت اضافه یا Р.п مفرد به کار میره.

Два  журнала

Две  комнаты

Три  книги

Четыре  словаря

بعد از اعداد پنج و بالاتر از پنج، اسامی در حالت اضافه یا Р.п جمع بیان میشن.

Пять  журналов

Семь  машин

Двадцать  тетрадей

Тридцать  рублей

نکته: در کاربرد Р.п مفرد یا جمع به عدد آخر توجه کنین. اگه عدد ترکیبی به یک Один ختم بشه اسم بعدش از قواعد عدد یک تبعیت میکنه یعنی در حالت فاعلی یا И.п مفرد میاد.

Тридцать  один  рубль

Сто один  русский  журнал

Пятьдесят  одна  книга

در کل یادتون باشه هر عددی که به یک ختم میشه از این قاعده تبعیت میکنه یعنی اسم بعدش بدون استثنا در حالت فاعلی بیان میشه.

همین نکته درباره اعداد دو، سه و چهار صدق میکنه. یعنی اعداد ترکیبی که به دو، سه و چهار ختم بشن از قواعد این اعداد تبعیت میکنن.

Двадцать  два  журнала

Сто  три  словаря

Пятьдесят  четыре  книги

اسامی بعد از اعداد ترکیبی که به پنج تا نه ختم بشن و همینطور عدد ده از قاعده Р.п جمع تبعیت میکنن.

Двадцать  пять  рублей

Сорок  девять  книг

Тысяча  сорок  пять  окон

ترکیب اعداد با صفت

بعد از عدد یک، اسم و صفت در همه حالت های نحوی از لحاظ جنس وشمار با عدد مطابقت میکنن.

Один  большой  дом

Одна  большая  комната

Одно  большое  окно

یادتون باشه برای صرف این ترکیب یعنی عدد و صفت در پادژهای مختلف هر دوی اونها به همراه اسم صرف میشن.

بعد از اعداد دو، سه و چهار دو حالت وجود داره:

۱) اگر اسم مذکر یا خنثا باشه عدد در حالت اضافی مفرد ولی صفت در حالت اضافی یا Р.п جمع بکار میره.

Два  больших  дома

Три  молодых  окна

Четыре  хороших  журнала

۲) اگر اسم مونث باشه هم اسم و هم صفت در حالت فاعلی یا И.п جمع بکار میره.

Две  хорошие  книги

Три  русские  газеты

Четыре  большие  комнаты

و در آخر اینکه بعد از اعداد پنج تا ده و اعداد ترکیبی مختوم به پنج تا نه اسم و صفت در حالت اضافی یا Р.п جمع بکار میرن.

Пять  больших  комнат

Двадцать  шесть  хороших  журналов

Сто  семь  русских  книг

Семьдесят  восемь синих окон

اعداد جمع

در قواعد مربوط به اعداد در زبان روسی، مبحثی داریم به اسم اعداد جمع. اعداد جمع در زبان روسی یعنی چی؟

وقتی در رابطه با تعداد معینی از افراد صحبت میکنیم که به عنوان یک گروه یا واحد جدایی ناپذیر هستن، باید از اعداد جمع استفاده کنیم. معمولا هم بیشتر از پنج و شش کاربرد ندارن.

به دو مثال زیر با دقت توجه کنین.

На нашей улице, живут три друга; Петя в доме номер два, Саша в доме номер пять и Толег в доме номер семь

На нашей улице в доме номер девять живут трое братьев, Саша, Антон и Петя

حالا تفاوت این دو جمله در چیه؟ چرا تو یکی از جمله ها از عدد اصلی  و تو اون یکی جمله از عدد جمع استفاده شده؟ در جمله اول تعداد پسر بچه ها ۳ تاست، اما اونها با هم در خونه های جدا زندگی میکنن.

تو جمله دوم باز هم تعداد پسر بچه ها ۳ تاست، ولی برادر هستن و تو یک خونه با هم زندگی میکنن. پس همونطور که اول بخش گفتیم، یک واحد جدایی ناپذیر رو تشکیل دادن.

اعداد جمع در زبان روسی تنها در موارد زیر بیان میشن:

الف) اسامی که بیانگر افراد با با جنس مذکر و همچنین کودکان باشه.

За столом работают двое лаборантов

У меня четверо детей

ب) اسامی که بیانگر گروهی از افراد هستن که ممکنه شخص مونث هم تو اون گروه باشه.

Пятеро друзей пошли в экскурсию.

پ) برای اشاره به اسم هایی که فقط شکل جمع دارن.

Двое очков

نکته: بعد از اعداد جمع اسم در شمار جمع حالت اضافه یا Р.п به کار میره.

Двое мальчиков

Трое друзей

اعداد Оба و Обе

عدد Оба برای مذکر و خنثا و عدد Обе برای مونث به معنی هر دو یا هر دوتا، در زبان روسی در شمار اعداد جمع هستن.

بعد از اعداد Оба و Обе اسم در حالت اضافی یا Р.п مفرد بکار میره.

У меня двое сыновей и две дочери. Оба сына – студенты и обе дочери – школьницы

چندتا مثال دیگه رو بررسی کنین.

Оба учителя

Обе сестры

Оба письма

یادتون باشه اگه اعداد مجموعی Оба و Обе در ترکیب با اسامی بعدشون ازلحاظ پادژ مطابقت دارن.

Мы позвонили обоим учителям.

На столе нет обоих писем.

Я пошёл в университет с обоими братьями.

اعداد ترتیبی

عدد ترتیبی یعنی مشخص کردن جای چیزی در ردیف چیزهایی مثل خودش. این اعداد عموما از پایه اعداد اصلی ساخته میشن. مثال:

ردیف اول

صندلی چهارم

روز دوم هفته

اعداد ترتیبی از لحاظ شکل و نقش در جمله درست عین صفت هستن. یعنی همونجوری که یک صفت در جملات مختلف با توجه به پادژ صرف میشه عدد ترتیبی هم از همون قانون تبعیت میکنه. اعداد ترتیبی از ترکیب عدد اصلی بعلاوه ый، ая، ое و ые ساخته میشه.

همونطور که گفتیم اعداد ترتیبی از لحاظ جنس و شمار و‌پادژ مثل صفت هستن. مثال:

من کتاب اول را خواندم
Я прочитал  первую книгу

در ماشین دوم دوستان ما هستند
Во второй машине, наши друзей

او در ردیف اول صندلی سوم نشسته است
Он сидит в первом ряду на третьем месте

من او را روز اول ماه دیدم
Я видел его на первом мая

شبانه روز پنجم گذشت
Шёл пятые сутки

در عدد های ترکیبی که بصورت ترتیبی بیان میشن، فقط آخرین عدد شکل ترتیبی به خودش میگیره و بقیه اعداد در شکل اصلی خودشون قرار میگیرن. مثال:

1984тысяча девятьсот восемьдесят четвёртый год

و باز هم اگر در پادژهای مختلف قرار بگیرن باز هم فقط عدد آخر دستخوش تغییرات میشه.

В 1984-ом году:В тысяча девятьсот восемьдесят четвёртом году

1945го года:Тысяча девятьсот сорок пятого года

اعداد کسری

یکی از مباحث بخش اعداد مربوط میشه به اعداد کسری در زبان روسی. برای بیان اعداد کسری از اعداد اصلی و اعداد ترتیبی استفاده میشه. در اعداد کسری دو عدد داریم، عددی که در صورت یعنی بالای کسر قرار میگیره و عددی که در مخرج یعنی پایین کسر قرار میگیره.

سه پنجم

دو سوم

 یک سوم

همیشه عدد صورت رو بصورت عدد اصلی و عدد مخرج رو بصورت عدد ترتیبی در Р.п جمع استفاده میکنن. بجز یه استثنا که اون رو هم الان بهتون میگیم.

نکته: عدد یک و دو در اعداد کسری همیشه بصورت مونث بکار میرن.

Одна

Две

مثال:

سه پنجم                         Три  пятых

چهار ششم               Четыре  шестых

دو هشتم                     Две  восьмых

نه دهم                     Девять  десятых

استثنایی که بهتون گفتیم اینه: عدد یک همیشه به شکل مونث و عدد مخرج همیشه به شکل عدد ترتیبی در И.п مفرد مونث بکار میره.

یک پنجم                           Одна пятая

یک سوم                         Одна третья

یک دوم                           Одна вторая

یک دهم                             Одна десятая

حالا که نحوه بیان اعداد کسری رو یاد گرفتین چندتا مثال رو هم با دقت ببینین تا اعداد مختلف کسری خوب براتون جا بیفته.

نود و نه صدم                    Девяносто  девять  сотых

هشت بیست و پنجم         Восемь  двадцать  пятых

هفت چهل و ششم                   Семь  сорок  шестых

سه چهاردهم                            Три  четырнадцатых

برای بیان ممیز در زبان روسی از واژه Целый استفاده میشه. بیان ممیز به این شکله که Целый بصورت جمع در Р.п یا حالت اضافی بیان میشه، بجز همون استثنایی که چند خط قبل بهتون گفتیم. یعنی در ترکیب با عدد یک بصورت مونث مفرد در И.п بکار میره.

یک ممیز دو دهم              Одна  целая  две  десятых

یک ممیز پنج صدم              Одна  целая  пять  сотых

دو ممیز بیست و پنج صدم
Две  целых  двадцать  пять  сотых

صفر ممیز پنج صدم(یا فقط پنج صدم)
Ноль  целых  пять  десятых

شش ممیز سی و دوصدم
Шесть  целых  тридцать  две  сотых

یک ممیز دو پنجم                 Одна  целая  две  пятых

دو ممیز چهار پنجم          Две  целых  четыре  пятых

سه ممیز یک چهارم       Три  целых  одна  четвёртая

بعضی از اعداد کسری اسامی مشخص دارن.

نصف                                 Половина

ثلث یا یک سوم                           Треть

ربع یا یک چهارم                       Четверть

بعد از این اسامی کسری اعداد همیشه در Р.п مفرد بکار میرن.

اعداد مبهم

اعداد مبهم در زبان روسی به شرح زیر هستن:

چقدر؟                                      ?Сколько

این قدر؟                                 ?Столько

خیلی کم                                       Мало

زیاد                                           Много

مقدار کمی                                Немного

مقداری                                Несколько

در ترکیب با اعداد مبهم، اگر اسم قابل شمارش باشه در Р.п جمع و اگر غیر قابل شمارش باشه در Р.п مفرد بکار میره.

?Сколько стаканов на столе

?Сколько молока в стакане

.На столе много  книг

.На улице много людей

اعداد مبهم با توجه به پادژهای مختلف صرف میشن و اسم بعدشون در شکل جمع همون پادژی بکار میره که اعداد مبهم بیان شدن.

.У меня нет стольких денег

.Мы были там с несколькими друзьями

.Я встретил там многих студентов

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × 2 =