فعل

Глагол

فعل واژه ای در جمله اس که بر انجام کار دلالت داره و در واقع به انجام عملی و یا روی دادن حالتی اشاره میکنه. فعل در زبان روسی تمام ویژگی های دستوری زمان، شمار، جنس، وجه، نمود و حالت رو در خودش داره. به غیر از ویژگی نمود فعل، تمام ویژگی های دستوری فعل از نوع تغییر دهنده هستن.

مصدر و شکل صرفی فعل

فعل در زبان روسی دارای دو شکل است:

 ۱- مصدر

۲- شکل صرفی

مصدر اون شکلی از فعله که معنای لغوی فعل رو بدون اشاره به ویژگی های دستوری مثل شمار، جنس، زمان و … بیان می کنه. مثلن مصدر Читать (خواندن، مطالعه کردن) مشخص نیست که در ارتباط با چند نفر، چه شخصی، چه جنسی، چه زمانی و چه وجهی بکار رفته. تنها ویژگی دستوری که با مصدر Читать میشه مشخص کرد اینه که مصدر فعل، فعل معلوم و نمود کامل داره. توجه داشته باشین که افعال در فرهنگ لغت بصورت مصدر ارائه میشن.

ولی شکل صرفی فعل چیه؟ شکل صرفی فعل صورت های مختلف فعله که معنای لغوی فعل رو به همراه ویژگی های دستوری از جمله جنس، شخص، شمار، وجه، زمان و … رو بیان میکنه. مثلا کلمه Говорит (صحبت می کند) شکل صرفی فعل Говорить (صحبت کردن) برای دوم شخص مفرده. همونطور که دیدین، این شکل صرفی فعل، علاوه بر معنای لغوی یعنی صحبت کردن ویژگی های دستوری شخص(دوم شخص)، شمار(مفرد)، جنس، زمان(حال)، وجه(اخباری)، نمود(ناکامل)، حالت(معلوم) رو در خودش داره. یا مثلا Говорите (صحبت کنید) هم یه شکل دیکه از صرف فعله. این شکل صرفی فعل وجه(امری)، نمود(ناکامل)، شمار(جمع) رو بیان میکنه. یا مثلا Говорила (او صحبت می کرد) شکل صرفی فعل برای ویژگی های دستوری شخص(سوم شخص)، زمان(گذشته)، وجه(اخباری)، حالت(معلوم)، شمار(مفرد) و جنس(مونث) رو ارائه میکنه.

ویژگی های دستوری وجه فعل

ویژگی دستوری وجه در زبان روسی، اشاره داره به اینکه آیا عمل بیان شده بطور قطع و یقین تو یکی از سه زمان حال، گذشته و آینده انجام میشه یا اینکه این عمل به عنوان درخواست، امر، شرط، آرزو یا یک عمل محتمل قابل بیانه. برای فعل سه وجه در نظر گرفته میشه:

 ۱- جه اخباری. ۲- وجه امری. ۳- وجه التزامی.

وجه اخباری

وجه اخباری فعل به انجام شدن عملی یا یا رخ دادن حالتی بطور مسلم در یکی از سه زمان حال، گذشته یا آینده دلالت میکنه.

فعل

او نامه می نویسد
Он пишет письмо

او نامه می نوشت
 Он писал письмо

او نامه خواهد نوشت
 Он будет писать письмо

وجه امری

وجه امری فعل بیانگر عملیه که بصورت خواهش، درخواست یا دستور مطرح میشه.

نگاه کن!                    !Смотри

بنویسید!                   !Пишите

وجه التزامی

وجه التزامی بیانگر عملیه که امکان و احتمال وقوع داره. در واقع وقوع عمل مسلم نیست و فقط دارای احتماله.

از مغازه چیزی میخریدیم(خوب بود که چیزی میخریدیم)
Купил бы что-нибудь в магазине

وجه التزامی فعل از اضافه کردن бы به شکل گذشته فعل ساخته میشه.

اگه پول داشتم ماشین می خریدم
Если бы у меня были деньги, я купил бы машину

صرف فعل

تو این قسمت میخواییم صرف فعل در زبان روسی رو باهم یاد بگیریم.

صرف فعل یعنی اینکه بخاطر ویژگی های دستوری شخص و شمار، شکل فعل تغییر می کنه.

فعل های روسی بخاطر ویژگی های دستوری شخص و شمار در زمان حال، گذشته و آینده با وجه اخباری و همچنین در وجه امری صرف میشن.

شکل های مختلف فعل در زمان صرف شدن رو صیغه فعل و پایانه صرفی هر صیغه فعل رو شناسه میگن. فراموش نکنین که صیغه فعل، ویژگی های دستوری شخص و شمار رو نشون میده.

برای مثال در فعل Отдыхаю ، Ю شناسه اول شخص مفرده و یا در فعل Работаете ، Ете شناسه دوم شخص جمعه.

پایه فعل در اصل بن فعل اسم داره. بن فعل یا ریشه فعل در زبان روسی بیانگر معنای لغوی فعله. بن فعل در زبان روسی در واقع سازنده اشکال مختلف فعله و برای ساخت فعل های مختلف از بن های فعل استفاده میشه. این بن های  فعل شامل: ۱- بن مصدر ۲- بن ماضی و ۳- بن مضارع هستن.

صرف افعال ناکامل در زمان حال

خب تا اینجا با یکسری تعاریف و اصطلاحات مرتبط با بحث فعل آشنا شدین.

میخواییم آموزش صرف افعال در زمان حال رو شروع کنیم. با افعال ناکامل شروع میکنیم. افعال ناکامل از لحاظ ویژگی های دستوری شخص و شمار در زمان حال و آینده تغییر می کنن و صرف میشن. افعال ناکامل در زبان روسی در زمان صرف شدن با توجه به ویژگی های دستوری شخص (اول شخص، دوم شخص، سوم شخص) و شمار ( مفرد، جمع)شش صیغه دارن. ممکنه براتون سوال پیش بیاد که صیغه فعل چیه؟ صیغه های فعل در واقع همون اول شخص، دوم شخص و سوم شخص مفرد و جمعه.

افعال در زبان روسی دارای ۲ نوع صرف اصلی هستن: ۱- صرف نوع اول ۲- صرف نوع دوم

برای صرف نوع اول صیغه عای فعل دارای ۶ تا شناسه هستن.

یادتون باشه که شناسه ю و ют برای صیغه های اول شخص مفرد و سوم شخص جمع افعالی به کار میرن که بن پایه اونها به مصوت ختم بشه.

شناسه у و ут برای صیغه های اول شخص مفرد و سوم شخص جمع افعالی بکار میرن که پایه اونها به صامت ختم بشن.

افعالی که دارای صرف نوع اول هستن و تکیه شون روی شناسه قرار داره بجای е ، ё میگیرن.

در صرف نوع دوم صیغه های فعل دارای ۶ شناسه زیر هستن:

شناسه های ю و ят در صرف نوع دوم به ترتیب برای اول شخص مفرد و سوم شخص جمع استفاده میشن.

شناسه های у و ат در صرف نوع دوم به ترتیب برای اول شخص مفرد و سوم سوم شخص جمع افعالی استفاده میشن که پایه اونها به صامت های سایشی ختم بشه.

تعیین نوع صرف افعال ناکامل در زمان حال

با کمی دقت به شکل مصدری فعل، میشه تا حدود زیادی به صرف فعل پی ببرین. فعل هایی که در شکل مصدری خودشون به ать ، ять و еть ختم میشن به دو دسته تقسیم میشن. دسته اول صرف نوع اول هستن. برای صرف این افعال مصوت های  а، я و е سر جای خودشون باقی میمونن.

دسته دوم، افعالی هستن که دارای صرف نوع دون هستن. برای صرف این نوع افعال مصوت های  а، я و е رو از صیغه های فعل حذف میکنیم.

یکسری از افعال هستن که در شکل مصدری به ить ختم میشن. این افعال عموما دارای صرف نوع دوم هستن. مصوت и در حین صرف حذف میشه.

بعضی از افعال در زبان روسی به شکل های متفاوت صرف میشن. در ادامه با هم این افعال رو بررسی میکنیم.

الف) افعالی که مصدر اونها به ать ختم میشه و دارای صرف نوع اول هستن، اما در حین صرف شدن а از صیغه ها حذف میشه.

ب) افعالی که در حین صرف شکلشون تغییر میکنه. یعنی یا یک سری حروف اضافه میشن یا یک سری حروف حذف میشن.

پ) بعضی از افعال دارای صرف ویژه هستن. این ویژه بودن صرف اونها به عواملی مثل نوع شناسه و تغییراتی که در بن فعل بوجود میاد بستگی داره.

ت)افعالی که در شکل مصدر قبل از پسوند مصدری، دارای حروف ова-  و ева- هستن، از قواعد صرف نوع اول تبعیت میکنن. در حین صرف، ова- و ева- تغییر میکنن و به ترتیب у و ю اضافه میشه. البته اگه قبل از ева- یکی از حروف سایشی باشه از у استفاده بشه، ولی در کل بعد از ева ، ю بکار میره.

ث) فعل давать  و همه فعل هایی که از ریشه این فعل ساخته میشن، دارای صرف نوع اول هستن. در حین صرف افعالی که از ریشه این فعل هستن، حروف ва- حذف میشن.

و به این ترتیب دیدین که صرف افعال در زبان روسی در زمان حال با توجه به تغییرات آوایی و املایی بسیار متنوعه. این موضوع قطعا زبان آموزان رو با مشکل مواجه میکنه، ولی ما در عین حال که سعی میکنیم دستور زبان روسی رو خیلی ساده و کاربردی به شما ارائه کنیم، قطعا نکاتی رو بهتون یاد میدیم که شما رو در درک و‌کاربرد عملی نکات دستور زبان به بهترین شکل کمک کنه.

صرف افعال ناکامل در زبان آینده

تو این بخش میخواییم صرف افعال ناکامل در زمان آینده رو بهتون یاد بدیم. برای صرف افعال ناکامل در زمان آینده از فعل کمکی Быть استفاده میشه. برای این کار،  فعل کمکی Быть با توجه به ویژگی های دستوری شخص و شمار صرف میشه و فعل در حالت مصدری باقی میمونه. اول صرف فعل کمکی Быть رو با هم ببینیم و بعد شکل آینده چند تا فعل رو به وسیله این فعل کمکی با هم بررسی کنیم.

صرف افعال کامل در زمان آینده

صرف افعال کامل در زمان آینده مثل صرف افعال ناکامل در زمان حاله! یعنی افعال کامل دارای ۶ صیغه هستن و بعضیاشون با توجه به اینکه دقیقا از ریشه افعال ناکامل هستن از همون قاعده تبعیت میکنن. و بعضیاشون هم که شکل خاص خودشون رو دارن.

صرف فعل در وجه امری

برای ساخت وجه امری فعل، از بن مضارع فعل استفاده میشه. اگر بن مضارع به مصوت ختم بشه، وجه امری به й ختم میشه.

Читают                 Читай

Отдыхают            Отдыхай

افعالی که بن مضارع اونها به صامت ختم بشه در شکل وجه امری به ь یا и ختم میشن. Ь در آخر افعالی بکار میره که بن مضارع به صامت ختم بشه و تکیه روی بن فعل باشه. И در آخر افعالی بکار برده میشه که بن مضارع به صامت ختم بشه، و تکیه رو شناسه باشه.(حروف تکیه داربرجسته نمایش داده شده)

Бросят                   Брось

Верят                     Верь

Говорят                 Говори

Пишут                   Пиши

تمام افعال در وجه امری برای مفرد دارای پایانه صفر و برای جمع دارای پایانه те هستن.

Брось                      Бросьте

Говори                   Говорите

توضیحاتی درباره کاربرد افعال امری کامل و ناکامل

الف) برای بیان عملی که بصورت تکراری انجام میشه از وجه امری فعل ناکامل استفاده میشه.

پنج دقیقه دیگر صحبت کنید
Говорите ещё пять минут

آن را هر روز بنویسید!
!Пишите это каждый день

ب) برای بیان عملی که فقط یک بار انجام میشه، از وجه امری فعل کامل استفاده میشه.

آدرس او را بمن بگویید!
!Скажите мне его адрес

پ) برای بیان تعارف و شکل مودبانه درخواست انجام کاری از کسی از وجه امری فعل کامل استفاده میشه.

!Проходите

!Садитесь

!Угощайтесь

ت) به هنگام تذکر یا بر حذر داشتن کسی از انجام کاری که ممنوعه و نباید اون رو انجام داد و همچنین عملی که مورد پسند نیست، از وجه امری فعل ناکامل استفاده میشه.

پنجره را باز نکنید!
!Не открывайте окно

صحبت نکنید! شما در جلسه امتحان هستید
Не разговаривайте! Вы на экзамене

ث) به هنگام تذکر و اخطار که تقریبا حالت هشدار داره از وجه امری فعل کامل استفاده میشه.

نیفتی!                       !Не упади

پول ها رو گم نکنی!
!Не потеряй деньги

شکل افعال در گذشته

برای ساخت زمان گذشته افعال در زمان گذشته، اکثر فعل ها پسوند л میگیرن. به یاد داشته باشین که افعال در زمان گذشته ویژگی دستوری شخص ندارن، ولی دارای ویژگی های دستوری جنس و شمار هستن و با نهاد مطابقت دارن. اول بخش گفتیم که برای ساخت زمان گذشته افعال در زبان روسی پسوند л رو به فعل اضافه میکنیم. اما چطوری؟ اول پسوند مصدری رو از آخر فعل حذف میکنیم و بعد پسوند л رو بهش اضافه میکنیم. منظور از پسوند مصدری ять ، ять ، овать و این هاست. برای ویژگی دستوری شمار و جنس در افعال زمان گذشته برای مونث از а ، برای خنثا از о و برای جمع از и بعد از л استفاده میکنیم. جنس مذکر در زمان گذشته افعال در زبان روسی پایانه صرفی نداره.

 

بعضی از افعال هم هستن که در زمان گذشته برای جنس مذکر پسوند л رو ندارن.

نمود فعل

نمود فعل در زبان روسی یکی از مباحث مهم در بخش افعال هست. ویژگی دستوری نمود فعل در زبان روسی نحوه انجام شدن عمل بیان شده رو به لحاظ استمرار، تکرار یا به نتیجه رسیدن فعل در ارتباط با یکی از سه زمان گذشته، حال یا آینده بیان میکنه. در زبان روسی دو نمود فعل داریم: نمود کامل و نمود ناکامل. ساده تر بخواییم بگیم هر فعل در زبان روسی دو تا شکل داره. یا به عبارتی دیگه هر فعل یک جفت فعلی داره، یکی کامله و یکی ناکامل. برای فعل کامل از عبارت روسی несвершенный  یا به اختصار несов و برای فعل کامل از عبارت совершенный یا به اختصار сов  استفاده میکنن.

تصمیم گرفتن                     Решать – Решить

صحبت کردن                    Говорить – Сказать

هر جفت فعلی مثل افعالی که دیدین دارای یک‌ معنی هستن اما از لحاظ ویژگی های نمود فعل کاربردشون متفاوته.

حالت هایی که باعث میشه برای انجام فعل نمود ناکامل بکار ببریم رو با هم برسی کنیم.

الف) تداوم و استمرار عمل در یک مقطع زمانی مشخص.                       

مثلا: весь день کل روز، одну неделю دو هفته،  два часа دو ساعت و … بیان میشه.

من تمام روز مطالعه میکنم
 Я читаю весь день

ما دو ساعت در حال نوشتن بودیم
 Мы написали два часа

ب) بیان تکرار عمل که نعمولا با قید های تکرار مثل часто اغلب، обычно معمولا، каждый день هر روز و … بیان میشه.

ما اغلب نامه مینویسیم
 Мы часто пишем письма

او هر روز به پارک میرود
 Каждый день он идёт в парк

پ) بیان عمل به عنوان یک ‌واقعیت کلی، بدون در نظر گرفتن تکرار، استمرار یا هر ویژگی مربوط به نمود ناکامل.

شما این فیلم را دیده اید؟
 ?Вы смотрели этот фильм

بله من این فیلم را دیده ام
?Да. Я смотрел этот фильм

حالا میخواییم حالت هایی که باعث میشه تا نمود کامل رو بکار ببریم رو باهم بررسی میکنیم.

الف) بیان انجام شدن فعل در زمان گذشته به شکلی که اون عمل تموم شده باشه.       

من کتاب را خریدم
Я купил книгу

دوست من نامه را دریافت کرد
Мой друг получил письмо

ب) وقتی که با اطمینان درباره عملی در آینده صحبت میکنیم.

من تمرین ها را انجام خواهم داد و بعد به خیابان خواهم رفت
 Я сделаю упражнение и тогда пойду в улицу

حالا بریم سراغ معادل سازی نمود فعل در زبان روسی و زبان فارسی. اونچه که ما در زبان فارسی بهش میگیم ((ماضی ساده))، در زبان روسی با فعل کامل بیان میشه. ماضی ساده یعنی عملی که در گذشته انجام شده و در گذشته تموم شده.

او کتاب مرا برداشت
 Он взял мою книгу

من آن کتاب را خواندم
 Я прочитал эту книгу

ماضی نقلی هم در زبان روسی با فعل کامل بیان میشه.

به من گفتند که او کتاب مرا برداشته است
Мне сказали, что он взял мою книгу

من هنوز آن کتاب را نخوانده ام
Я ещё не прочитал эту книгу

ماضی استمراری و ماضی مستمر در زبان روسی با فعل ناکامل بیان میشن.

من از صبح کتاب میخواندم
 Я с утра читал книгу

وقتی او وارد اتاق شد، من داشتم کتاب میخواندم
 Когда он вошёл в комнату, я читал книгу

فعل زمان حال اخباری و زمان حال استمراری در زبان روسی هم با فعل ناکامل بیان میشه.

الان او در پستخانه دارد نامه میفرستد
 Сейчас он посылает письмо на почте

او دارد به پارک میرود
 Он идёт в парк

خورشید انرژی به زمین میفرستد
 Солнце посылает энергию земле

در زبان روسی اصطلاحی داریم تحت عنوان ((زوج نمودی)). زوج‌ نمودی فعل در زبان روسی یعنی دوتا فعل که معنای یکسان دارن، ولی از لحاظ ویژگی های دستوری نمود فعل یعنی کامل و ناکامل با هم فرق دارن. مثلا افعال ДелатьСделать هر دو دارای یک معنی هستن((ساختن، انجام دادن)). اما از لحاظ نمود فعل Делать فعل ناکامل و Сделать فعل کامل به حساب میاد. بعضی از افعال زوج نمودی ندارن و اصطلاحا تک نمودی هستن مثل افعال Быть بودن، Лежать دراز کشیدن، Существовать وجود داشتن. این افعال در دسته افعال ناکامل قرار میگیرن. در مقابل یکسری افعال تک نمودی هستن که کامل به حساب میان. Посидеть نشستن، Очнуться بخود آمدن، Понадобиться لازم شدن.

بعضی از افعال زبان روسی که زوج های نمودی تشکیل میدن، از یک ریشه هستن.

انجام دادن 
Делать – Сделать

نوشتن
Писать – написать

خواندن
Читать – Прочитать

فهمیدن، پی بردن 
Узнавать – Узнать

جمع کردن
 Собирать – Собрать

در مقابل بعضی زوج های نمودی هستن که یک معنی دارن، ولی ریشه و پایه شون کاملا متفاوته.

گفتن
 Говорить – Сказать

قرار دادن 
Класть – Положить

برداشتن
 Брать – Взять

زوج های نمودی رو در جدول زیر بررسی کنین.

جهت فعل (لازم و متعدی)

جهت فعل در زبان روسی این مطلب رو برای ما روشن میکنه که فعل به مفعول احتیاج داره یا نه، تا بتونه معنای لغوی فعل رو‌مشخص کنه. اگر فعلی به مفعول احتیاج داشته باشه ، فعل متعدی نامیده میشه. فعل متعدی در زبان روسی عموما فعلیه که مفعول خودش رو‌مستقیم بدون حرف اضافه به В.п هدایت میکنه.

من کتاب میخوانم
 Я читаю книгу

او انشا مینویسد
 Он пишет изложение

او دوستش را ملاقات میکند
 Он встречает другу

ولی فعلی که از لحاظ معنایی به مفعول مستقیم احتیاج نداره فعل لازم نامیده میشه. فعل لازم در زبان روسی یعنی فعلی که مفعول خودش رو با یا بدون حرف اضافه به پادژهای مختلف هدایت میکنه.

او روی صندلی نشسته است
 Он сидит на стуле

ما به خانه می رویم
 Мы идём домой

دانشجویان استراحت می کنند
 Студенты отдыхают

افعال انعکاسی

افعال انعکاسی در زبان روسی، گروهی از افعال لازم هستن که در آخرشون پسوند ся قرار داره. افعال انعکاسی مفاهیم کاربردی مختلفی دارن. مفاهیم کاربردی افعال انعکاسی رو در ادامه با هم بررسی میکنیم.

الف) عملی که توسط فعل بیان میشه، در ارتباط با خود فاعله و اصطلاحن به خودش برمیگرده. مثلا دو فعل Мыть (شستن چیزی) و Мыться (خود راشستن) رو در نظر بگیرین و باهم مقایسه کنین.

او ظرف ها را می شوید
 Он моет посуду

او خود را می شوید
 Он моется

چند نمونه دیگه از افعال انعکاسی رو با دقت بررسی کنین.

دست و روی خود را شستن 
Умывать

دست و روی خود را شستن
Умываться

کفش پای کسی کردن
Обувать

کفش پای خود کردن
Обуваться

لباس از تن کسی درآوردن
Раздевать

لباس از تن خود درآوردن
Раздеваться

موی کسی را شانه کردن
Причёсывать

موی خود را شانه زدن
Причёсываться

ب) عمل متقابلی که توسط دو یا چند نفر انجام میشه. و این در حالیه که هر دو طرف به نحوی مفعول عمل انجام شده از طرف مقابل به حساب میان. برای مثال دو فعل Встречать ( کسی را ملاقات کردن) و Встречаться (یکدیگر را ملاقات کردن) رو باهم مقایسه کنین.

استاد دانش جویان را ملاقات می کند
 Преподаватель встречает студентов

استاد و دانشجویان یکدیگر را ملاقات می کنند
 Преподаватель и студенты встречаются

چندتا از این دسته افعال انعکاسی در زبان روسی رو باهم بررسی کنیم.

کسی را بغل کردن              Обнимать

همدیگر را بغل کردن            Обниматься

کسی را بوسیدن               Целовать

همدیگر را بوسیدن             Целоваться

آشتی دادن                  Мирить

آشتی کردن                    Мириться

پ) برای بیان حالت و وضعیت روحی و روانی شخص از افعال انعکاسی استفاده میشه. مثلا دو فعل Сердить (عصبانی کردن) و Сердиться (عصبانی شدن) رو با هم مقایسه کنین.

او همیشه من را عصبانی می کند
 Он всегда сердит меня

او اغلب عصبانی می شود
 Он часто сердится

چند تا مثال از این دسته افعال انعکاسی رو باهم ببینیم.

خوشحال کردن                Радовать

خوشحال شدن              Радоваться

متعجب کردن                Удивлять

تعجب کردن                  Удивляться

مضطرب کردن              Волновать

مضطرب شدن              Волноваться

افعال معلوم و مجهول

در زبان روسی دو نوع حالت برای فعل وجود داره: معلوم و مجهول.

هر کدوم از این افعال دارای ویژگی های خودشون هستن. حالا تفاوت این دو نوع فعل در چیه؟

فعل معلوم عملی رو بیان میکنه که توسط نهاد انجام میشه. در واقع جمله ای که گزاره اون از فعل معلوم تشکیل شده باشه، جمله معلوم نام داره.

کارگران خانه می سازند
 Рабочие строят

فعل مجهول عملی رو بیان میکنه که اثر اون فعل به مجهول برمی گرده و این مفعول در نقش نهاد جمله قرار میگیره. جمله ای که گزاره اون از فعل مجهول تشکیل بشه، جمله مجهول نام داره.

خانه ساخته می شود
 Дом строится

طرز ساخت فعل مجهول

فعل مجهول در زبان روسی فقط از افعال متعدی و عمدتا به دو روش ساخته میشه:

الف) با اصافه کردن پسوند ся که عمدتا به افعال غیر کامل اضافه میشه.

کتاب توسط دانشجو خوانده می شود
 Книга читается студентом

مغازه بسته می شود
 Магазин закрывается

مدرک توسط رییس دانشگاه امضا می شود
 Документ подписывается ректором

ب) بوسیله شکل کوتاه صفت فعلی که غالبا از فعل کامل ساخته میشه:

کتاب توسط دانشجو خوانده شد
Книга прочитана студентом

ماموریت انجام شد
 Задание выполнено

مدرک خوانده شده است
Документ прочитан

من دعوت خواهم شد
 Я буду приглашён

کتاب خوانده شده بود
 Книга было прочитана

دو جمله آخر رو خوب نگاه کنین. گفته بودیم فعل کمکی Быть در زمان حال بگار نمیره و فقط برای زمان گذشته یا آینده کاربرد داره. بنابراین برای ساخت فعل مجهول با استفاده از شکل کوتاه صفت فعلی برای زمان حال از این فعل استفاده نمیشه یا عملا وجود نداره ولی برای گذشته و آینده حتما باید ازش استفاده کنین.

افعال حرکتی

افعال حرکتی در زبان روسی گروهی خاصی از افعال هستن که مفهوم حرکت و نقل و انتقال رو بیان می کنن. افعال حرکتی از چند ((زوج فعلی)) تشکیل می شن که از لحاظ لغوی هم معنی هستن ولی از لحاظ کاربرد تفاوت دارن. مثلا زوج فعلی Идти و Ходить رو در نظر بگیرین که هر دو به معنی رفتن و آمدن هستن، ولی فرقشون اینه که فعل Идти بیانگر حرکت یک جهته ایه که یکبار، در یک زمان مشخص، و در جهت مشخص انجام میشه، اما فعل Ходить مفهوم حرکت رو بصورت یک حرکت رفت و برگشتی، تکراری یا حرکت بدون جهت و بدون هدف یا به جهت های مختلف بیان می کنه.

?Ты идёшь в парк 

Нет. Я уже ходил в парк

در جمله اول سوال میشه که: آیا به پارک میروی؟ چون جهت حرکت مشخصه، اما در جواب گفته میشه که : خیر. من از پارک دیگر برگشته ام. یعنی یک بار رفتم و الان اومدم، پس حرکت جمله اول یک جهته اس و با Идти سوال پرسیده میشه، ولی در جواب چون در دو جهت فعل انجام شده از Ходить استفاده میشه.

مفاهیمی که در بالا ازشون صحبت کردیم می تونن به وسیله فعل های دیگه که در زبان روسی ((زوج های افعال حرکتی)) رو تشکیل میدن، بیان بشن. زوج های افعال حرکتی رو براتون در جدول پیش رو ارائه کردیم. در زبان روسی افعال حرکتی نوع اول یعنی گروه Идти رو افعال حرکتی یک جهته و افعال حرکتی نوع دوم یعنی Ходить  رو افعال حرکتی غیر یک جهته نامگذاری می کنن. در ادامه ما برای نوع اول از عبارت گروه Идти و برای نوع دوم از عبارت گروه Ходить استفاده می کنیم.

من به شهر می روم(سواره).
Я еду в город

ما به مسکو پرواز می کنیم
Мы летим в Москву

هر روز به شهر می روم(سواره).
Каждый день я езжу в город

زوج های فعلی حرکتی هر دو گروه از افعال ناکامل هستن. برای اینکه اونها رو تبدیل به فعل کامل کنیم، پیشوند по رو بهشون اضافه می کنیم.

افعال حرکتی پیشوند دار

بحث پیشوند ها در افعال حرکتی یکی از مباحث مهم ولی آسونه. در زبان روسی یکسری پیشوند وجود دارن که با اضافه شدن به افعال حرکتی مفاهیم مختلف مثل ((نزدیک شدن))، ((دور شدن))، ((امدن و رسیدن به جایی))، ((رفتن و ترک کردن)) و … رو بیان میکنن. اگر این پیشوند ها به افعال گروه Идти اضافه بشن، افعال این گروه از ناکامل به کامل تغییر می کنن ولی اگر به گروه Ходить اضافه بشن تغییری در نمود فعل بوجود نمیارن و افعال این گروه همچنان غیر کامل باقی می مونن. مثلا اگر پیشوند при مفهوم ((آمدن و رسیدن)) به جایی رو بیان می کنه به فعل Идти اضافه بشه فعل کامل Прийти  بدست میاد:

من به خانه رسیدم
 Я пришёл домой

اما اگر همین پیشوند رو به فعل Ходить اضافه کنیم فعل حرکتی غیر کامل Приходить بدست میاد که مفهوم ((رسیدن و آمدن)) رو به دفعات متعدد و حرکت های تکراری بیان میکنه.

او هر روز پیش من می آید
Он приходит ко мне каждый день

افعال حرکتی پیشوند دار با توجه به نوع پیشوندی که دارن و همینطور مفهومی که ارائه میکنن، دارای حروف اضافه هستن. مثلا پیشوند под با اضافه شدن به افعال حرکتی مفهوم ((نزدیک شدن)) رو بیان میکنه، مثلا فعل Подходить. حالا اسم بعد از این فعل در Д.п با حرف اضافه к بکار میره. مثال:

او به میز نزدیک شد.
Он подходил к столу

او به من نزدیک شد
Она подошла к мне

در جدول بعدی کل پیشوند های افعال حرکتی در زبان روسی رو به همراه مفهوم، حروف اضافه و‌هر چیز دیگه ای که لازمه بدونین رو براتون نمایش دادیم. خیلی دقیق و موشکافانه و البته بدون ترس و استرس این جدول رو بررسی و مطالعه کنین.

وجه شرطی فعل

تو این بخش میخواییم جملات شرطی در زبان روسی رو یادتون بدیم.

وجه شرطی فعل یعنی بیان کاری که می تونسته در شرایط معینی انجام بشه ولی انجام نشده. برای بیان وجه شرطی فعل در زبان روسی از حرف ربط если به معنی اگر استفاده می کنیم. همینطور یادتون باشه که از ادات бы بعد از فعل استفاده میشه.

جملات شرطی در زبان روسی دردو زمان حال و گذشته میتونه استفاده شه. برای مثال:

اگر هوا خوب باشد، به پارک خواهم رفت
 Если будет хорошая погода, я пойду в парк

معمولا در جملات شرطی، جمله ای که با если شروع میشه، یک زمان از جمله بعدی عقب تره. به مثال بالا دقت کنین، جمله اول در زمان حال بیان شده و جمله دوم در زمان آینده.

اگر خوب درس بخوانم، در امتحانات قبول می شوم
 Если я учусь хорошо, я сдам экзамены

برای ساخت جملات شرطی در زمان گذشته از ادات бы هم در جمله اول و هم بعد از если  استفاده می کنیم و هر دو فعل به صورت نمود کامل بیان میشن.

اگر بلیط پیدا می کردم، به تئاتر می رفتیم
 Если бы я достал билеты, мы пошли бы в театр

دقت کنین برای ترجمه جملات شرطی در زمان گذشته به فارسی معمولن، نه همیشه، معمولن جمله اول رو در ماضی بعید ترجمه می کنیم و جمله دوم رو در ماضی استمراری.

اگر وقت داشتم، تلویزیون نگاه می کردم
Если бы у меня было время, я посмотрел бы телевизор

اگر ما پنج دقیقه زودتر از خانه خارج می شدیم(شده بودیم)، به قطار دیر نمی رسیدیم.
Если бы мы вышли из дому на пять минут раньше, мы не опоздали бы на поезд

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + سیزده =